DACE is een onafhankelijk stichting met als missie de constante ontwikkeling van de vakgebieden Cost Engineering en Value Management door de gehele keten heen binnen de procesindustrie, grond-, weg- en waterbouw (GWW) en machinebouw & maakindustrie in Nederland.

Functionaliteitgericht ramen in de vroege projectfase

Onderzoek naar ramen op basis van functionaliteit voor civiele projecten

Voor u ligt het eindrapport van een afstudeeronderzoek van de Masteropleiding Construction Management and Engineering van de Universiteit Twente van Dennis Monninkhof
in samenwerking met :

Universiteit Twente (Engineering Technology (CTW)
Witteveen+Bos (Infrastructuur en Mobiliteit, Afdeling Kosten- en Risicomanagement) DACE Cost and Value (Special Interest Group Grond-, Weg- en Waterbouw)

Flyvbjerg e.a. hebben in een onderzoek, welke is afgerond in 2002, geconcludeerd dat 9 van de 10 civiele projecten hoger uitvallen in kosten dan vooraf geraamd. Dit onderzoek was gericht op projecten in Europa en Noord-Amerika. Mede door dit onderzoek wordt sinds de eeuwwisseling de standaard systematiek kostenramingen (SSK) toegepast voor civiele projecten in Nederland. Doel van de SSK was en is om meer uniformiteit in kostenramingen te verkrijgen om zo de kostenoverschrijdingen af te laten nemen (CROW, 2010). Echter blijkt uit een onderzoek van Cantarelli in 2011 op Nederlandse civiele projecten dat er geen meetbaar verschil is in de hoogte en aantal kostenoverschrijdingen in de periode voor- en de periode na de eeuwwisseling. Deze constatering heeft geleid tot de onderstaande probleemstelling:

Het meer uniform ramen heeft niet geleid tot een afname van de grootte en de spreiding van kostenover- en onderschrijdingen.

Aan deze probleemstelling is het volgende onderzoeksdoel gekoppeld:

De trefzekerheid van een raming vergroten om zo de spreiding van kostenover- en onderschrijdingen af te laten nemen.

Gedurende dit onderzoek is een model opgesteld om functionaliteitgericht te kunnen ramen. In dit model is onderscheid gemaakt in de eigenschappen projectspecifiek, werkelijkheid en nietprojectspecifiek.

Dit omdat deze eigenschappen geïdentificeerd zijn als essentiële eigenschappen om functionaliteitgericht mee te ramen en zo het probleem van kostenover- en onderschrijdingen tegen te gaan. Voor de eigenschap projectspecifiek is een hoeveelhedenmodel opgesteld. Voor de eigenschap werkelijkheid is een neuraal netwerk toegepast. De eigenschap niet-projectspecifiek is in kaart gebracht met behulp van de Reference Class Forecasting (RCF) methode. Daarnaast is gebleken dat het zinvol is om op bouwkosten van wegenbouwprojecten het functionaliteitgericht ramen toe te passen. Hiervan zijn bouwkosten over meerdere projectfasen voor in het model opgenomen. Voor dit onderzoek is de volgende hoofdvraag geformuleerd. Onderbouwing van de hoofdvraag is in dit onderzoek gedaan door middel van deelvragen, welke per hoofdstuk zijn beantwoord.

Geeft het functionaliteitgericht ramen in de vroege projectfase van een civiel project betrouwbare resultaten met betrekking tot het inschatten van kosten?

Uit het onderzoek is gebleken dat het model (nog) geen betrouwbare maar wel veelbelovende resultaten weergeeft. Dit geldt eveneens wanneer onderscheid is gemaakt in de 3 sub modellen.

  • Hoeveelhedenmodel (eigenschap projectspecifiek): Betrouwbaar als geheel, niet betrouwbaar bij afzonderlijke hoeveelheden en projecten.
  • Neurale netwerk kostenmodel (eigenschap werkelijkheid): Niet betrouwbaar, presteert wel beter in vergelijking met een regressiemodel.
  • RCF model (eigenschap niet-projectspecifiek): Uitschieters beïnvloeden validatie van het RCF model.

Aanbevelingen volgend uit de conclusie van dit onderzoek zijn allen te herleiden naar het verstrekken van data en het toepassen van het onderzoek op een grotere dataset. Waarbij het model om functionaliteitgericht te ramen beter aan kan sluiten op het type project, type werkzaamheden of type toegepaste materialen voor een project.

Praktische relevantie van het onderzoek
Tot op heden is voornamelijk onderzoek verricht naar de theoretische mogelijkheden van ramen met behulp van referentieprojecten. Echter is nog geen onderzoek verricht naar de praktische toepassing van referentieprojecten in een raming. Doordat dit onderzoek is afgestemd op de praktische wensen van afstudeeraanbieder, heeft dit onderzoek een grote praktische bijdrage. Dit onderzoek kan een start-up zijn voor het opstellen van een openbare database waarin verschillende kostenonderdelen worden verzameld en geïmplementeerd kunnen worden in het model.

Wetenschappelijke relevantie van het onderzoek
Tijdens dit onderzoek zijn twee ramingsmethoden met elkaar gekoppeld, namelijk neurale netwerken met reference class forecasting. Op dit moment is weinig onderzoek gedaan naar het combineren van beide ramingsmethoden. Het combineren van beide modellen kan leiden tot nieuwe wetenschappelijke inzichten. Eveneens kan het onderscheid maken in kostencategorieën en kostengroepen voor een RCF model leiden tot nieuwe wetenschappelijke inzichten.

Klik hier of op het de cover om het rapport te lezen.

Terug naar het overzicht

Nieuws

Uitnodiging gezamenlijke DACE/NVBK contactbijeenkomst 6 juni 2019: 'Vested outsourcing en Best Value Procurement'

Hierbij nodigen wij u uit voor de gezamenlijke DACE/NVBK contactbijeenkomst op 6...

Lees verder >>

Verslag DACE Contactbijeenkomst 14 maart 2019 - Contract Management

De eerste contactbijeenkomst van 2019 stond in het teken van de oprichting van de SIG Contract...

Lees verder >>

DACE Jaarverslag 2018

2018 was weer een actief jaar voor het DACE netwerk. Een netwerk dat bestaat dankzij de pro deo...

Lees verder >>
Naar het nieuwsoverzicht
Rdlogo27012013_3.pngCOFELYFabricom_73mm_RGB-Bi-Plain.pnglogo-Sitech-2-kleuren.pngBN_kleur.pngVMI-GROUP-logo-PMS355.pngLogo-Van-Hattum-en-Blankevoort.png